Standpunten over vloeiendheidsondersteunende oorapparaten
Hoe werken vloeiendheidsondersteunende oorapparaten?
De werking van de apparaten is gebasseerd op het Altered Auditory Feedback fenomeen: het oorapparaatje geeft de eigen spraak met een variabele
vertraging en bij sommige apparaten ook met een aangepaste frequentie terug. Men hoort dus een echo van zichzelf. Een vloeiend spreker raakt
daarvan in de war en gaat trager en met verlengingen spreken. Maar bij mensen die stotteren werkt die echo als een timingsmechanisme van buitenaf,
dat het eigen (gestoorde) timingsmechanisme van de persoon die stottert vervangt. Als je mee tikt met je eigen spraak, verschaf je je spraak
ook zo’n timingsmechanisme van buitenaf. Maar meetikken tijdens het spreken wordt door veel mensen als een onacceptabel hulpmiddel gezien en
bovendien kan haast niemand in een natuurlijk ritme meetikken. Bij gebruik van een apparaat gaat een stotterende spreker meestal ook langzamer
spreken. Iedereen weet dat vertragen een goed effect heeft op het gemak waarmee men praat. Maar langzamer spreken kost vaak moeite en concentratie.
Met een apparaatje kan het gemakkelijker gaan.
Algemene standpunten:
- De werking van Altered Auditory Feedback (AAF) is bewezen en door baanbrekende ontwikkelingen van micro-elektronica kunnen apparaten op basis van AAF écht portable gemaakt worden. Daarmee kan AAF in de praktijk eindelijk worden uitgeprobeerd
- Onze visie op stotteren is: stotteren omvat een biologisch aspect en een psychologisch aspect (zie klinisch werkmodel A. Bertens) Wij verwachten dat de werking van een apparaat efficiënter zal zijn als er sprake is van een kleine psychologische factor en een grote biologische factor
- Omdat er nog heel weinig bekend is over het effect van de oorapparaatjes op de hersenen en de mogelijkheid van spontaan herstel bij jonge kinderen, wordt geadviseerd om deze apparaatjes vanaf tienjarige leeftijd te gebruiken
- Bij aanschaf van een apparaat is het belangrijk, vooraf, samen met een therapeut te kijken naar de complexiteit van het stotterprobleem. Is er sprake van een grote psychologische factor (angst, vermijding, schaamte, frustratie, etc…) dan is het nodig deze factor ook te belichten
- Een goede focus op de vertraagde terugkoppeling verhoogt het resultaat. Daarom is het raadzaam de aanschaf te combineren met een korte begeleiding van een deskundige therapeut. Simpel kopen van een apparaat kan leiden tot teleurstellingen
- Lange termijn onderzoek is nodig om na te gaan of mensen een apparaat blijven gebruiken en wat de effecten hiervan zijn op de spraak. Het is bekend dat sommige mensen op de korte termijn baat hebben bij een apparaat. Maar dit geldt helaas niet voor iedereen en over de lange termijn effecten is nauwelijks iets bekend
- Op dit moment zijn er drie verschillende apparaten verkrijgbaar in Nederland: VoiceAmp, SpeechEasy en Defstut.
Een applicatie voor de iPod,iphone en iPad kan een goedkopere oplossing bieden ( DAF-FAF Assistent van Artefact). Zie ook het verslag van een experiment met DAF-FAF Assistent van Artefact!
Onderstaand een overzicht van de overeenkomsten en verschillen van de verschillende vloeiendheidsondersteunende apparaten:
Technische uitvoering:
| Er zijn drie uitvoeringen van het apparaat leverbaar: standaard, draadloos oorstukje en standaard met een “loop-set. De producent adviseert
te starten met het standaard apparaat. Alle uitvoeringen zijn van goede kwaliteit |
| Het apparaat wordt geplaatst in het oor en is daardoor minder gevoelig voor beschadiging van buitenaf |
| Tijdens een onderzoek van het Instituut Nieuw Stotter Onderzoek (INSO) kwamen enkele technische mankementen aan het licht. Navraag bij de producent geeft nu een ander beeld: er zijn ongeveer 1000 exemplaren afgeleverd en zeer weinig technische mankementen gemeld. |
Instellingsmogelijkheden:
| Zowel het volume, de vertraging en de toonhoogte kunnen individueel ingesteld en bijgesteld worden. Daarnaast zijn er drie mogelijke instelling betreffende het omgevingslawaai. |
| Het apparaat wordt door de leverancier uitgetest en ingesteld. Er kan gevarieerd worden in vertraging en toonhoogte. Instellingen kunnen te allen tijde veranderd worden. Het apparaat heeft twee technologieën die automatisch het achtergrondgeluid filteren. |
| Het apparaat heeft een standaard uitvoering. De gebruiker kan zelf uit een vast aantal mogelijkheden kiezen wat betreft luidheid en vertraging. Er is geen aanpassing aan omgevingslawaai. |
Afstand microfoon/geluidsbron:
| Standaard uitvoering: de microfoon is dichtbij de mond geplaatst, zodat de invloed van het omgevingslawaai beperkt blijft. Draadloos oorstukje: de microfoon zit ingebouwd in het oorstukje, daardoor is de afstand tussen de geluidsbron en de microfoon groter. Alle geluiden die door het oor opgevangen worden, worden door de microfoon ook opgevangen. Standaard uitvoering met "Loop-set": De "loop-set" is de transmitter. Met een plug is de loop-set verbonden aan het standaard toestel en de "loop-set" wordt gedragen om de nek, eventueel onder de kleding. De microfoon is verder van de mond verwijderd, zodat omgevings-lawaai meer een rol speelt. |
| De microfoon zit ingebouwd in het oorstukje, daardoor is de afstand tussen de geluidsbron en de microfoon groter. Alle geluiden die door het oor opgevangen worden, worden door de microfoon ook opgevangen. |
| De microfoon wordt bevestigd op een kledingstuk op de borst. De invloed van het omgevinglawaai is daardoor merkbaar. |
Bijstellingsprogramma:
| Als de gebruiker vertrouwd is met het apparaat, kan hij/zij het programma zelf bijstellen via de computer. |
| De gebruiker kan zelf wisselen tussen twee verschillende programma’s en hij/zij kan het volume regelen(zonder het toestel uit het oor te hoeven halen). De gebruiker kan altijd bij de leverancier langskomen voor bijstellingen (kosteloos). |
| Binnen de standaardmogelijkheden kan de gebruiker blijven kiezen. |
Aanschaf:
| In samenwerking met een therapeut van de VSN wordt het apparaatje uitgetest. Daarna kan het apparaatje online besteld worden en drie weken worden uitgeprobeerd. Hoornet is benaderd om de technische begeleiding in Nederland te verzorgen. |
| Op 6 locaties in Nederland kan persoonlijk een gratis afspraak gemaakt worden om het apparaat te proberen. Ook kan dit online gebeuren. Kiest u (na het proberen) voor een proefperiode, dan wordt een oorstukje aangemeten en na twee weken is er een vervolgafspraak: u ontvangt het aangepaste oorstukje. Er volgt een tweede bijstelling en u kunt het apparaatje een maand uitproberen. |
| Het apparaatje kan online besteld worden en twee weken worden uitgeprobeerd. |
Prijsstelling:
| De aanschafprijs is € 1850,-- De producent is in onderhandeling met verschillende zorgverzekeraars betreffende vergoeding. Indien u niet tevreden bent kunt u het (ongeschonden)apparaatje binnen drie weken terugsturen en ontvangt u 90% van de aanschafwaarde terug. |
| De aanschafprijs is € 4000,-- Er zit twee jaar garantie op het toestel. Als je verzekerd bent bij Menzis (Extra verzorgd 3 en/of 4), kun je drie jaar lang een vergoeding voor dit apparaat krijgen van € 700,--, mits je geen stottertherapie, die in het aanvullingsfonds zit, volgt. Indien u niet tevreden bent, kunt u het apparaatje binnen een maand terugsturen. Indien het apparaatje onbeschadigd is, ontvangt u de aanschafwaarde minus € 450,-- (eigen risico) terug. |
| De aanschafprijs is € 350,-- Als je lid bent van een stottervereniging € 266,-- Indien u niet tevreden bent kunt u het (ongeschonden) apparaatje terugsturen en ontvangt u 95% van de aanschafwaarde terug. |
Inmiddels worden in alle stottercentra de beschikbare apparaten getest en worden mensen die een apparaat aanschaffen begeleid.